زمانی که افراد بیش از توان بدن خود چربی و شکر مصرف کنند، چربی در درون کبد آن ها انباشته شده و با مشکل کبد چرب مواجه می شوند. این مشکل در بین افرادی که اضافه وزن داشته یا چاق هستند رایج است اما امکان بروز آن در افراد بزرگسالی که وزن مناسبی دارند نیز وجود دارد. اگر چربی بیش از ۵ درصد کبد را در بر بگیرد، می توان مشکل کبد چرب در فرد را تایید کرد.

با این که داشتن چنین وضعیتی معمولا در کوتاه مدت آسیبی به بدن فرد وارد نمی کند، اما این احتمال وجود دارد که چربی اضافه در کبد بتواند این عضو از بدن را در مقابل خطراتی همچون التهاب و زخم شدن آسیب پذیر کند.

انواع کبد چرب

در حالت کلی دو نوع بیماری کبد چرب در افراد وجود دارد

کبد چرب غیر الکلی

 در این حالت چربی انباشته شده در کبد فرد ربطی به مصرف الکل ندارد.

کبد چرب الکلی

 در این حالت چربی انباشته شده در داخل کبد افراد به دلیل مصرف افراطی الکل توسط فرد است.

بیماری کبد چرب بدون الکل

بیماری کبد چرب بدون الکل یا همان NAFLD نوعی بیماری مرتبط با کبد است که افرادی را مورد هدف قرار می دهد که یا الکل مصرف نمی کنند و یا مصرف آن ها بسیار کم است. همانطور که از نام این بیماری نیز مشخص است، مشخصه اصلی NAFLD این است که چربی زیادی در سلول های کبدی فرد انباشته شود.

این بیماری بیشتر در افرادی به وجود می آید که چاق بوده یا اضافه وزن داشته باشند، به خصوص اگر میزان چربی در ناحیه کمر آن ها بیشتر از نواحی دیگر باشد. حتی احتمال بروز بیماری کبد چرب در افرادی که وزن سالمی دارند نیز وجود دارد. این دسته از بیماران معمولا قند و غذاهای چرب زیادی مصرف می کنند و در نتیجه میزان چربی در ناحیه کمر آنها بیشتر است.

بیماری کبد چرب بدون الکل ارتباط ویژه ای با سندروم متابولیک دارد. سندروم متابولیک یک بیماری خاص است که فاکتورهای ریسکی مشخصی را دارد و از جمله آن ها می توان به دور کمر زیاد، فشار خون بالا، سطح قند خون بالا، کلسترول بالا و حجم غیر نرمال لیپید ها در خون اشاره کرد. این سندروم می تواند ریسک بروز بیماری های مزمن را افزایش می دهد.

کبد چرب الکی

دلایل اصلی چرب شدن کبد

اصلی ترین دلیل ایجاد کبد چرب در افراد ، چاقی است. در کنار چاقی، از جمله علل تغذیه ای مربوط به بیماری کبد چرب در افراد موارد زیر هستند

علائم و نشانه های کبد چرب غیر الکلی

در حالت عمومی افرادی که کبد چرب دارند معمولا علائم خاصی را احساس نمی کنند. با این حال برخی افراد از داشتن ناراحتی در معده خبر داده اند. خستگی و حس ناخوش بودن نیز از جمله دیگر موارد هستند.

تشخیص کبد چرب

افرادی که اضافه وزن داشته و یا چاق باشند و نشانه هایی از دیس لیپیدمی در آن ها دیده شود. دیس لیپیدمی مربوط به سطح بالای کلسترول و چربی ها در خون می باشد. همچنین افرادی که به انسولین مقاومت نشان می دهند و آزمایش کبد آن ها عادی نباشد از جمله دیگر گزینه های احتمالی هستند. یک آزمایش التراساند ( سونوگرافی ) یا فیبرواسکن از کبد می تواند وجود مشکل کبد چرب در فرد را مشخص کند. در برخی از موارد ، ممکن است پزشک معالج پیشنهاد گرفتن نمونه از کبد را بدهد. در این حالت پزشک یک سوزن مخصوص را وارد بدن کرده و نمونه ای از بافت کبد را جهت بررسی زیر میکروسکوپ جدا می کند. 

تشخیص کبد چرب

بیماری NASH  یا سیروز کبد چیست؟

بیماری NASH در واقع همان استئاتوهپاتیت غیر الکلی است و به نسبت مورد قبلی جدی تر به حساب می آید. این بیماری علاوه بر بروز زخم های کبدی که به آن ها فیبروسیس گفته می شوند می تواند در کارکرد کبد اختلال ایجاد کند (از هر ۵ فرد بزرگسال ۱ نفر با این مشکل مواجه می شوند) که به آن سیروز گفته می شود.

 

بیماران NASH در ریسک جدی تری از بروز سرطان کبدی قرار دارند و از هر ۱۰ نفری که به آن مبتلا هستند یک نفر با مشکل نارسایی کبد مواجه شده و به پیوند کبد نیاز پیدا می کند.

تفاوت بین NAFLD و NASH چیست؟

در حالی که بیماری کبد چرب یک مشکل خوش خیم به حساب می آید، اما استئاتوهپاتیت غیر الکلی معمولا با آسیب های جدی و ادامه دار کبدی همراه است و می تواند منجر به ایجاد سیروز در کبد و سرطان شود و فرد به پیوند کبد نیاز خواهد داشت. اگر کبد چرب به مشکل NASH پیشرفت کند ممکن است علائم زیر پدیدار شوند. این نکته بسیار مهم است که به شکل مرتب به پزشک مراجعه کرده و آزمایش های استاندارد را انجام دهید و آزمایش خون از شما گرفته شود تا بتوان بدین ترتیب مشکل کبد چرب را در همان مراحل اولیه تشخیص داد.

دارو برای کبد چرب

متاسفانه داروی خاصی برای درمان مشکل کبد چرب وجود ندارد که سازمان دارو آن را تایید کرده باشد. در حال حاضر ویتامین E (یک آنتی اکسیدان) و پیوگلیتازون (که برای درمان دیابت کاربرد دارد) دو داروی مورد تایید اتحادیه پژوهش های مربوط به کبد در آمریکا هستند. اگر مشکل کبد چرب توسط بیوپسی تایید شود از این دو دارو استفاده خواهد شد. با این حال همه افراد از مصرف این داروها نتیجه خوبی نمی گیرند و در زمینه امنیت و عوارض جانبی آن ها نیز تردید وجود دارد.

اگر مشکل کبد چرب دارید بهترین راه صحبت کردن با پزشک متخصص در مورد استفاده از روش درمانی مناسب است. چرا که داروهای مذکور برای همه بیماران پیشنهاد نمی شوند. در حال حاضر دانشمندان در حال طراحی داروهای جدیدی هستند که بر طبق تحقیقات، نتایج خوبی را نیز نشان داده اند.

درمان کبد چرب

درمان خانگی کبد چرب

و اما خبر خوب این که موثرترین روش درمانی بیماری کبد چرب در افراد استفاده از دارو نیست و صرفا ایجاد تغییرات در سبک زندگی می تواند کارساز باشد

کاهش وزن

کاهش وزن حدودا ۵ درصدی یک راهکار مناسب جهت بهبود وضعیت کبد است چرا که بدین ترتیب میزان چربی درون کبد کاهش می یابد. کم کردن بین ۷ الی ۱۰ درصد وزن در کاهش میزان التهاب و آسیب سلول های کبدی تاثیر خوبی دارد و حتی ممکن است برخی آسیب های حاصل از فیبروز را از بین ببرد.

هدف شما باید کاهش وزن به شکل تدریجی و متوسط (حدودا یک الی دو پوند در هر هفته) باشد، چرا که کاهش وزن ناگهانی ممکن است مشکل التهاب و فیبروز در بدن شما را تشدید کند. اگر در کاهش وزن خود نتیجه خوبی نمی گیرید، بهتر است در زمینه عمل جراحی کاهش وزن با پزشک معالج خود مشورت کنید. 

تمرینات ایروبیک

به نظر می رسد تمرینات ایروبیک در کاهش خطر چرب شدن کبد افراد تاثیرگذار هستند. در این تمرینات وزن بدن فرد کاهش یافته و در نتیجه دیگر با ریسک انباشه شدن چربی در کبد مواجه نخواهد بود.

تغذیه مناسب

برخی از تحقیقات نشان داده اند که رژیم غذایی مدیترانه ای در کاهش ریسک چرب شدن کبد افراد تاثیر مثبتی دارد. این برنامه غذایی تاکید زیادی بر مصرف میوه، سبزیجات، غلات کامل، آجیل و حبوبات دارد. همچنین در این رژیم غذایی از زیتون به جای کره یا روغن کانولا استفاده می شود و مصرف گوشت قرمز محدود است. افراد باید ماهی و مرغ بیشتری مصرف کنند.

قهوه

برخی تحقیقات نشان داده اند که بیمارانی که با مشکل کبد چرب مواجه هستند و قهوه مصرف می کنند (دو فنجان در هر روز) ریسک کمتری در ابتلا به فیبروز دارند. با این حال  نباید از عوارض مصرف مکرر کافئین غافل شد.

 

دکتر محمد امانی فوق تخصص گوارش و کبد

فهرست مطالب

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟

[wp_ulike]

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 2 روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر